भारतीय लष्कर : ऑपरेशन

■ लष्कर ऑपरेशन

〉 ऑपरेशन पोलो :१९४८

» भारताच्या सशस्त्र  दलांनी हैदराबादच्या निजामाची पूर्ण  राजवट संपवून दक्षिण भारतातील हैदराबाद संस्थाना भारतीय संघराज्यात विलीन केले.

〉 गोल्डन टेंपल रेड आय : १९५५

» पंजाबमधील या  सुबा मोर्चाला आळा घालण्यासाठी  हे  ऑपरेशन करण्यात आले होते

〉 ऑपरेशन विजय : १९६१

» भारतीय  सैन्याच्या याच ऑपरेशनमुळे पोर्तुगीजाकडून गोवा,दिव आणि दमण भारतात समाविष्ट झाले.

〉 ऑपरेशन स्टीपलचेस : १९७१

» नक्षलवाद्यांविरुद्ध संयुक्त कारवाई

   【लाल कॉरिडॉर】

〉 ऑपरेशन ब्लू स्टार : १९८४

» पंजाबमधील अमृतसर येथील हरमंदिर साहिब  या  संकुलातील  इमारतींमधून दहशतवादी जर्नेलसिंग भिंद्रनवाले व त्याच्या साथीदारांना हटवण्यासाठी कारवाई केली.

〉 ऑपरेशन वुडरोज : १९८४

» ऑपरेशन वुडरोज हे ऑपरेशन ब्लूस्टारचा पाठपुरावा होते जे १९८४ मध्ये केले गेले होते ज्यामध्ये भारतीय  सैन्याने  शीख दहशतवादाचा  नाश  करण्याचा अयशस्वी  प्रयत्न  केला. इंदिरा गांधी यांच्या तत्कालीन  सत्ताधारी  सरकारने लादलेल्या  कठोर  मीडिया  सेन्सॉरशिप मुळे ही  घटना मोठ्या  प्रमाणात अज्ञात आहे.पंजाबमधील या  कारवाईमुळे तेथे भारतीय सैन्य फारसे लोकप्रिय नाही

〉 ऑपरेशन ब्लॅक थंडर I : १९८६

» संशयित अतिरेक्यांचा सुवर्ण मंदिरावर कब्जा

〉 ऑपरेशन मँड : १९८६

» अवतार सिंग ब्रम्हा शीख अतिरेक्याला पकडण्यासाठी हे ऑपरेशन केले गेले

〉 ऑपरेशन ब्लूबर्ड : १९८७

» मणिपूर मध्ये आसाम  रायफल्सच्या चौकीवर झालेल्या हल्ल्याला भारतीय प्रत्युत्तर म्हणून

〉 सुवर्ण मंदिर छापा II : १९८७

» अतिरेकी गुरजित सिंग हा सुवर्ण मंदिर परिसरात असल्याची अफवा

〉 ऑपरेशन पवन : १९८७

» भारत व श्रीलंका  कराराचा  एक भाग म्हणून  लिट्टेच्या  निःशस्त्रीकरणाची अंमलबजावणी करण्यासाठी भारतीय शांतता रक्षक  दलाने उत्तर  श्रीलंकेत केलेले ऑपरेशन

〉 ऑपरेशन ब्लॅक थंडर II : १९८८

» सुवर्ण मंदिरावर कब्जा  केलेल्या ९०+ अतिरेक्यांनी आत्मसमर्पण केले.

〉 ऑपरेशन रात्री वर्चस्व :

  १९९० - १९९४

» रात्री पंजाबच्या लँडस्केपवर  नियंत्रण ठेवण्यासाठी.

〉 ऑपरेशन रक्षक I : १९९०

» पंजाब मधील  शीख  दहशतवादाला आळा घालण्यासाठी.

〉 ऑपरेशन ऑल आउट : १९९०

» भारताच्या जम्मू व काश्मीर राज्याच्या विशेषत :  काश्मीर  या  प्रदेशामधून अतिरेक्यांना हुसकावून लावणे.

〉 ऑपरेशन वधी पहार : १९९१

» पंजाबातील दहशतवादी सीतल सिंग मत्तेवाल  याला  ठार  करण्याकरिता भारतीय पोलीस व लष्कर कारवाई

〉 ऑपरेशन निवडणूक : १९९२

» पंजाबमध्ये  सुरक्षित  निवडणूक  पार पाडण्यासाठी,कारण अतिरेक्यांनी या निवडणुकीवर बहिष्कार टाकला होता. त्यावर्षी  पंजाबमध्ये फक्त २१ टक्के मतदान झाले.

〉 ऑपरेशन ब्लॅक टॉर्नेडो : २००८

» २००८ च्या  मुंबईमधील  दहशतवादी हल्ल्याच्या विरोधात

〉 ऑपरेशन देवी शक्ती : २०२१

» पंजाब, हरियाणा, दिल्ली, इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ अफगाणिस्तानमधून पळून जाणाऱ्या हिंदू  आणि शीखांना मदत करण्यासाठी.

〉 ऑपरेशन गंगा : २०२२

» २०२२ युक्रेनवरील रशियन जोरदार आक्रमणादरम्यान,शेजारच्या देशांमध्ये गेलेल्या भारतीय नागरिकांना बाहेर काढण्यासाठी

■ नौदल ऑपरेशन

〉 ऑपरेशन विजय : १९६२
» गोव्याचे संलग्नीकरण

〉 ऑपरेशन ट्रायडेंट : १९७१
» १९७१ च्या भारत व पाकिस्तान मधील युद्धादरम्यान पाकिस्तानच्या कराची या बंदर  शहरावर सुरू  करण्यात आलेली कारवाई

〉 ऑपरेशन पायथन : १९७१
» १९७१ मध्ये पाकिस्तानच्या बंदर शहर कराचीवर ऑपरेशन ट्रायडंटचा पाठ पुरावा केला

〉 ऑपरेशन कॅक्टस : १९८८
» मालदीव सरकार उलथून टाकण्यासाठी उठाव विरुद्ध.

〉 ऑपरेशन तलवार : १९९९
» कराची बंदराचा अडथळा

〉 ऑपरेशन पराक्रम : २००१
» २००१ च्या संसद हल्ल्याचे प्रत्युत्तर म्हणून ऑपरेशन पराक्रम सुरू केले

〉 ऑपरेशन सुकून : २००६
» २००६ लेबनॉन युद्धादरम्यान भारतीय, श्रीलंका व नेपाळी  नागरिकांना  बाहेर काढण्यासाठी एक मदत मोहीम

〉 ऑपरेशन सर्चलाइट : २०१४
» हरवलेल्या  बोईंग  ७७७  एमएच १७ मलेशियन फ्लाइटचा शोध घेण्यासाठी भारतीय नौदलाने हाती घेतलेली शोध मोहीम

〉 ऑपरेशन राहत : २०१५ 
» येमेनी संकटा दरम्यान सौदी अरेबिया तसेच त्या देशातील त्याच्या इतर सहयोगी देशांनी २०१५ मधील  लष्कराच्या हस्तक्षेपादरम्यान  येमेनमधून भारतीय नागरिकांना आणि इतर  सर्व  परदेशी  नागरिकांना  बाहेर काढण्यासाठी  भारतीय  सशस्त्र दलाने ऑपरेशन केले.

〉 ऑपरेशन निस्टार : २०१८ 
» मेकेनू  चक्रीवादळात  अडकलेल्याना  येमेन बेटावरून  भारतीय नागरिकांना  बाहेर  काढण्याकरीता I.N.S सुनयना वापरून भारतीय नौदलाचे ऑपरेशन

〉 ऑपरेशन मदाद : २०१८
» भारतीय नौदलाने पूरग्रस्त  केरळमध्ये ऑपरेशन मदाद  सुरू केले  त्यामुळे मोठे बचाव आणि मदत कार्य झाले. 

〉 ऑपरेशन समुद्र सेतू : २०२०
» कोविड - १९ महामारीच्या काळामध्ये परदेशात  अडकलेल्या  भारतीय सर्व  नागरिकांना  परत  आणण्यासाठी  हे ऑपरेशन सुरू करण्यात आले.

■ वायुदल ऑपरेशन

〉 मेघना हेली पूल : १९७१
» बांगलादेश मुक्ती युद्धादरम्यान

〉 टांगेल एअरड्रॉप : १९७१
» पाकिस्तान विरुद्ध भारतीय सैन्याच्या पॅराशूट रेजिमेंटने टांगैल परिसरातील पुंगली ब्रिज ताब्यात घेण्याकरीता केलेली हवाई कारवाई होती

〉 ऑपरेशन मेघदूत : १९८४
» ऑपरेशन मेघदूत हे तत्कालीन  जम्मू  व काश्मीर राज्यातील 【आता लडाख】  सियाचीन  ग्लेशियरवर  ताबा मिळवण्याच्या भारतीय सशस्त्र दलाच्या  ऑपरेशनचे सांकेतिक नाव होते.

〉 ऑपरेशन पूमलाई : १९८७
» ऑपरेशन  पूमलाई   हे  १९८७  मध्ये श्रीलंके मधील  जाफना या  वेढलेल्या शहरावर  भारतीय  वायुसेनेने  हाती घेतलेल्या मोहिमेला दिलेले सांकेतिक नाव  आहे. तामिळ  फुटीरतावादी या चळवळीविरुद्धची मोहीम होती.

〉 ऑपरेशन कॅक्टस : १९८८
» मालदीवमधील सत्तापालट करण्याचा प्रयत्न  झाला  त्यावेळी  हे  ऑपरेशन केले गेले

〉 ऑपरेशन सफेद सागर : १९९९
» ऑपरेशन सफेद सागर  १९९९ च्या कारगिल युद्धादरम्यान  भारतीय वायु सेनेच्या  ऑपरेशनचे  सांकेतिक  नाव होते.

〉 ऑपरेशन राहत  : २०१३
» उत्तर  भारतामध्ये  पुरामुळे  प्रभावित सर्व नागरिकांना बाहेर काढण्यासाठी भारतीय  हवाई दल  बचाव  कार्याला दिलेले  नाव  होते. उत्तराखंड  आणि हिमाचल प्रदेश या डोंगराळ राज्यांतून प्रवास करणारे बरेच यात्रेकरू विविध खोऱ्यांमध्ये अडकले होते.

〉 ऑपरेशन मैत्री : २०१५
» भूकंपग्रस्त अशा नेपाळमध्ये भारतीय सैन्याचे बचाव  आणि मदत अभियान सुरु केले त्याचे सांकेतिक नाव आहे

〉 ऑपरेशन संकट मोचन : २०१६
» दक्षिण सुदान मधील गृह युद्धा दरम्यान तेथे असलेल्या भारतीय  नागरिकांना  बाहेर काढण्याकरीता  भारतीय हवाई दलाचे ऑपरेशन होय.

〉 ऑपरेशन इन्सानियत : २०१७
» स्थलांतरित  रोहिंग्या  मुस्लिमांकरीता बांगलादेशला  मदत पॅकेजेस पुरवणे

〉 ऑपरेशन बंदर : २०१९
» पुलवामामध्ये झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याचे प्रत्युत्तर म्हणून बालाकोटमधील सर्वात मोठ्या जैश - ए - मोहम्मद दहशतवादी  तळावर भीषण बॉम्बस्फोट करण्याकरिता आय.ए.एफने सुरू केलेले ऑपरेशन आहे.

〉 ऑपरेशन गंगा : २०२२
» भारतीय हवाई दल तसेच काही खाजगी विमान कंपन्या यांच्या मदतीने युक्रेनवर  २०२२च्या रशिया आक्रमणादरम्यान भारतीय नागरिक यांना  【 प्रामुख्याने विद्यार्थी  होते 】  युक्रेन मधून  बाहेर काढण्यासाठी भारताचे ऑपरेशन.

〉 ऑपरेशन दोस्त : २०२३
» तुर्की , सीरियामध्ये झालेल्या भूकंपा दरम्यान मदत कार्यासाठी

〉 ऑपरेशन कावेरी : २०२३
» सुदानमधून  भारताच्या  नागरिकांना बाहेर काढणे